बंगालको परम्परागत पर्व ‘पौष संक्रान्ति’ (मकर संक्रान्ति) आउन केही दिन मात्र बाँकी रहँदा, यस अवसरमा बनाइने प्रसिद्ध ‘पिठे-पुली’ (परम्परागत मिठाई) को लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भाँडो ‘मिट्टी के सारा’ को बिक्री अहिले तीव्र गतिमा बढिरहेको छ। आधुनिकताको युगमा पनि ग्रामीण क्षेत्रले बंगालको यो सम्पदालाई जीवित राखेको छ। गाउँका गल्लीहरूमा सजाइएका गाडाहरू: आजकल ग्रामीण बंगालका सडकहरूमा साना र ठूला माटोको ‘सारा’ (उथलो माटोको प्लेट वा ढक्कन) ले भरिएका भ्यान, गाडा र गाडाहरू सामान्य दृश्य हुन्।
पिठे बनाउन यी माटोका भाँडाहरूको विशेष महत्त्व छ। विक्रेताहरू गाउँदेखि गाउँसम्म विभिन्न आकारका सारा बेच्छन्। परम्परा जोगाउने प्रयास: माटोको सार किन्ने स्थानीय बासिन्दा भन्छन् कि आजकल पिठा बनाउन आधुनिक भाँडाकुँडाको प्रयोग बढेको छ, तर माटोको सारमा बनाइएका पिठाको स्वाद र सुगन्ध अन्यत्र कतै पनि अतुलनीय छ। एक खरीददारले भने, “लोकप्रियता निश्चित रूपमा घटेको छ, तर हामी अझै पनि परम्परा कायम राख्न माटोको भाँडा किन्छौं।” बजार अब गाउँहरूमा सीमित छ: माटोको भाँडा बेच्ने विक्रेताहरू भन्छन् कि शहरहरूमा यसको माग नगण्य छ। एक विक्रेताले भने, “पहिलेको तुलनामा बिक्रीमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ।
अब हाम्रो आशा केवल ग्रामीण बंगालमा मात्र केन्द्रित छ। हामी वर्षको यस समयमा केही आम्दानी गर्न दिनभर हाम्रो भ्यानमा गाउँहरू घुम्छौं।” सांस्कृतिक महत्व: पौष पर्व बंगालमा एक पर्व हो जुन माटो र कृषिसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ। माटोको सार पिठा बनाउन मात्र प्रयोग गरिँदैन, तर यसलाई शुभ पनि मानिन्छ। परिवर्तनशील समयसँगै, यी माटोका भाँडाहरूको बजार सानो भएको हुन सक्छ, तर ग्रामीण क्षेत्रको भान्सामा यसको महत्त्व अझै पनि यथावत छ।